> TS TRẦN VIỆT TÂM ¹

¹ Nhóm chuyên môn Công trình Bê tông cốt thép, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.

TÓM TẮT

   Móng cọc bê tông cốt thép (BTCT) là bộ phận nền móng chủ yếu của nhiều công trình xây dựng tại Việt Nam, đặc biệt trong điều kiện địa chất yếu và phức tạp. Tiêu chuẩn TCVN 10304:2014 đã được áp dụng rộng rãi trong hơn một thập kỷ qua, song đến nay đã bộc lộ những hạn chế nhất định, không còn phù hợp với yêu cầu thiết kế hiện đại và hội nhập quốc tế. Nhằm khắc phục các tồn tại và cập nhật phương pháp tính toán tiên tiến, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành TCVN 10304:2025 – Thiết kế móng cọc, thay thế cho phiên bản 2014.

   Bài báo này tập trung phân tích, so sánh những thay đổi cơ bản giữa hai tiêu chuẩn, trong đó nhấn mạnh đến các nội dung: phương pháp tính toán theo trạng thái giới hạn, điều chỉnh hệ số (HS) độ tin cậy và phân cấp công trình, cập nhật công thức xác định sức chịu tải cọc theo xuyên tiêu chuẩn (SPT) và xuyên tĩnh (CPT), bổ sung quy định về cọc dài và cọc ngàm vào đá, điều chỉnh công thức độ lún nhóm cọc, cũng như yêu cầu thử tải và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt hơn.

   Kết quả nghiên cứu cho thấy TCVN 10304:2025 có nhiều điểm tiến bộ, phù hợp hơn với thực tiễn xây dựng trong nước, đồng thời tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế. Các thay đổi này dự kiến sẽ tác động đáng kể đến công tác thiết kế, thi công và quản lý chất lượng móng cọc BTCT tại Việt Nam, giúp nâng cao độ an toàn và độ tin cậy của công trình.

  Từ khóa: móng cọc BTCT, TCVN 10304:2025, TCVN 10304:2014, sức chịu tải, độ lún, cọc đơn, nhóm cọc, phần mềm RDsuite.

ABSTRACT:

Reinforced concrete (RC) pile foundations are widely used in Vietnam’s construction projects, especially under weak and complex soil conditions. The Vietnamese standard TCVN 10304:2014 has been applied for more than a decade but has revealed certain limitations, making it less compatible with modern design requirements and international practices. To overcome these shortcomings and update advanced calculation methods, the Ministry of Science and Technology issued TCVN 10304:2025 – Design of pile foundations, replacing the 2014 version.

This paper focuses on analyzing and comparing the fundamental changes between the two standards, emphasizing key aspects such as: design approach based on the limit state method, adjustment of reliability factors and structural consequence classes, updated equations for pile bearing capacity using SPT/CPT data, new provisions for long piles and rock-socketed piles, revised settlement formulas for pile groups, as well as stricter requirements for pile load testing and quality control.

The results indicate that TCVN 10304:2025 introduces significant improvements, making it more suitable for domestic construction practices while approaching international standards. These updates are expected to have substantial impacts on the design, construction, and quality management of RC pile foundations in Vietnam, thereby enhancing safety and reliability of structures

.Keywords: RC pile foundation, TCVN 10304:2025, TCVN 10304:2014, bearing capacity, pile group settlement, RDsuite software.

     Móng cọc bê tông cốt thép (BTCT) là một trong những giải pháp nền móng phổ biến và hiệu quả, được áp dụng rộng rãi trong các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng tại Việt Nam. Với khả năng truyền tải trọng công trình xuống các lớp đất, đá có sức chịu tải tốt, móng cọc BTCT giữ vai trò then chốt trong việc đảm bảo sự ổn định và an toàn lâu dài cho công trình. Tuy nhiên, sự phức tạp của điều kiện địa chất – thủy văn ở nước ta cùng với sự phát triển ngày càng lớn về quy mô, tải trọng và độ cao công trình đã đặt ra nhiều thách thức cho công tác thiết kế và thi công móng cọc.

    Tiêu chuẩn TCVN 10304:2014 – Thiết kế móng cọc đã được sử dụng trong hơn một thập kỷ qua, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật cho thiết kế móng cọc BTCT. Dù vậy, qua thực tiễn áp dụng, tiêu chuẩn (TC) này bộc lộ một số hạn chế, đặc biệt trong việc đánh giá sức chịu tải cọc ở các điều kiện địa chất đặc thù, tính toán độ lún nhóm cọc, cũng như cập nhật các phương pháp khảo sát và thử tải tiên tiến.

     Trước nhu cầu cấp thiết đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành TCVN 10304:2025 – Thiết kế móng cọc, thay thế cho tiêu chuẩn năm 2014. Phiên bản mới không chỉ kế thừa các nguyên tắc cơ bản mà còn có nhiều cập nhật quan trọng: tiếp cận theo phương pháp trạng thái giới hạn, điều chỉnh hệ số độ tin cậy và phân cấp công trình, bổ sung phương pháp xác định sức chịu tải dựa trên thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn (SPT) và xuyên tĩnh (CPT), quy định rõ hơn về thử tải cọc, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng cho nhiều loại cọc và điều kiện địa chất phức tạp hơn. Những thay đổi này hứa hẹn góp phần nâng cao chất lượng thiết kế và tính bền vững của công trình xây dựng tại Việt Nam.
    Trong bối cảnh đó, bài báo này tập trung khảo sát, so sánh và phân tích những thay đổi quan trọng của kết cấu móng cọc BTCT theo hai tiêu chuẩn TCVN 10304:2014 (TC cũ) và TCVN 10304:2025 (TC mới), nhằm làm rõ tác động của các cập nhật mới đối với thiết kế, thi công và kiểm soát chất lượng móng cọc. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở tham khảo hữu ích cho các kỹ sư thiết kế, nhà quản lý và đơn vị thi công trong việc áp dụng tiêu chuẩn mới một cách hiệu quả, đồng thời góp phần định hướng phát triển các nghiên cứu tiếp theo về nền móng công trình ở Việt Nam.

Vui lòng xem (downloads) bài báo tại đây