Ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10304:2025 – Móng cọc: Yêu cầu thiết kế và thi công
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa chính thức ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10304:2025 – Móng cọc – Thiết kế và thi công, thay thế cho phiên bản trước đó TCVN 10304:2015. Tiêu chuẩn mới được xây dựng nhằm cập nhật các tiến bộ khoa học – kỹ thuật, kinh nghiệm thực tiễn trong và ngoài nước, đồng thời nâng cao tính an toàn, hiệu quả và bền vững trong thiết kế, thi công móng cọc tại Việt Nam.
TCVN 10304:2025 quy định các yêu cầu kỹ thuật về khảo sát địa chất, phân tích tải trọng, tính toán sức chịu tải và độ lún, thiết kế kết cấu cọc và đài cọc, cũng như các quy định về thi công, kiểm tra và nghiệm thu móng cọc trong công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp.
Một số điểm mới nổi bật của TCVN 10304:2025:
Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 10304:2025 "Thiết kế móng cọc" là phiên bản xuất bản lần thứ 2, thay thế cho TCVN 10304:2014. Tiêu chuẩn này được xây dựng dựa trên cơ sở tham khảo SP 24.13330.2021 Pile foundations (và sửa đổi 1 năm 2023). Việc ban hành tiêu chuẩn mới không chỉ mang tính cập nhật quốc tế, mà còn phản ánh rõ đặc điểm thực tiễn của ngành xây dựng Việt Nam trong bối cảnh nền móng công trình ngày càng phức tạp.
1. Tiêu chuẩn hiện đại, phù hợp điều kiện Việt Nam
TCVN 10304:2025 được xây dựng trên cơ sở tham khảo tiêu chuẩn tiên tiến của nước ngoài như SP 24.13330.2021 (Liên bang Nga). TCVN 10304:2025 có kế thừa TCVN 10304:2014 và cập nhật, sửa đổi, bổ sung một số điểm mới hài hòa với tiêu chuẩn châu Âu.
2. Phạm vi áp dụng:
Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc thiết kế móng cọc của nhà và công trình xây mới và cải tạo. Nó cũng có thể áp dụng cho các công trình thủy lợi nếu phù hợp với các tiêu chuẩn liên quan khác thuộc lĩnh vực thủy lợi và phương pháp tính toán theo trạng thái giới hạn.
3. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho:
a) Thiết kế móng cọc của các công trình xây dựng trên đất đóng băng vĩnh cửu.
b) Móng cọc của máy chịu tải trọng động.
c) Móng cọc của trụ công trình khai thác dầu ngoài khơi.
d) Móng cọc của các công trình khác xây dựng trên thềm lục địa.
4. Một số điểm mới đáng chú ý như:
4.1. Cập nhật:
cấp hậu quả của công trình theo QCVN 03:2022/BXD;
số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng theo QCVN 02:2022/BXD;
phân loại đất, đá xây dựng theo TCVN 5746:2024;
điều chỉnh hệ số độ tin cậy về tầm quan trọng của công trình bằng các giá trị lớn hơn các giá trị tối thiểu nêu trong TCVN 2737:2023; bổ sung nội dung về đá;
điều chỉnh công thức tính biến dạng dọc trục của cọc;
làm rõ tải trọng dùng để thử tải tĩnh cọc;
bổ sung số liệu cho cọc dài đến 40 m và dài hơn;
cập nhật công thức tính độ lún của nhóm cọc;
cập nhật yêu cầu cấu tạo của móng cọc cho phù hợp với TCVN 5574:2018, TCVN 5575:2024;
cách xác định sức chịu tải của cọc theo SPT;
điều chỉnh một vài ký hiệu, v.v.
4.2. Điểm đặc biệt là tiêu chuẩn mới không đơn thuần chuyển ngữ quốc tế, mà được biên soạn dựa trên nhiều năm nghiên cứu thực tế nền đất yếu tại đồng bằng sông Cửu Long, khu công nghiệp miền Bắc, ven biển miền Trung và các vùng địa chất có nước ngầm hoặc hang karst.
5. Nội dung chính của tiêu chuẩn bao gồm:
5.1. Phạm vi áp dụng
5.2. Tài liệu viện dẫn
5.3. Thuật ngữ, định nghĩa, ký hiệu và chữ viết tắt
5.4. Quy định chung
5.5. Yêu cầu về khảo sát địa chất công trình
5.6. Phân loại cọc
5.7. Thiết kế móng cọc, bao gồm chỉ dẫn cơ bản về tính toán, các phương pháp tính toán xác định sức chịu tải của cọc, và tính toán cọc và móng cọc theo biến dạng
5.8. Yêu cầu về cấu tạo móng cọc
5.9. Yêu cầu riêng về thiết kế móng cọc trong các vùng đất đặc thù như đất lún ướt, đất trương nở, vùng khai thác mỏ, vùng động đất và vùng các tơ
5.10. Các phụ lục tham khảo và quy định liên quan đến tính toán cọc, xác định sức chịu tải, biến dạng giới hạn, khối lượng khảo sát địa chất công trình và xử lý thống kê kết quả thí nghiệm
6. Những nội dung cập nhật quan trọng
6.1. Khảo sát địa chất chi tiết và bắt buộc
TCVN 10304:2025 yêu cầu khảo sát địa chất phải kết hợp nhiều phương pháp: xuyên tiêu chuẩn (SPT), xuyên tĩnh (CPT), thí nghiệm nén ngang, khảo sát địa vật lý và các thí nghiệm trong phòng. Điều này nhằm tăng độ tin cậy của dữ liệu đầu vào, đảm bảo thiết kế móng sát với điều kiện đất nền thực tế.
6.2. Thiết kế theo trạng thái giới hạn
Khác với phương pháp hệ số an toàn truyền thống, tiêu chuẩn mới áp dụng phương pháp thiết kế theo trạng thái giới hạn (Limit State Design), gồm giới hạn về cường độ và sử dụng. Đây là bước tiếp cận hiện đại, giúp tối ưu chi phí và tăng độ an toàn cho móng cọc trong các công trình cao tầng hoặc hạ tầng lớn.
6.3. Phân loại móng cọc rõ ràng
TCVN 10304:2025 phân biệt cụ thể các loại cọc: cọc chịu tải đầu, cọc ma sát, cọc treo, đồng thời quy định chi tiết cấu tạo đài cọc, nhóm cọc, móng lệch tâm, móng trong vùng động đất. Nhờ đó, kỹ sư thiết kế dễ dàng lựa chọn giải pháp hợp lý với từng điều kiện công trình.
6.4. Thử tải và kiểm tra chất lượng bắt buộc
Tiêu chuẩn quy định bắt buộc thử tải tĩnh và/hoặc động đối với cọc đại diện, cùng yêu cầu quan trắc lún, đo ứng suất trong thi công và vận hành. Các nội dung này nhằm đảm bảo tính toàn vẹn của hệ móng và chất lượng công trình dài hạn.
7. Ý nghĩa thực tiễn và khuyến khích áp dụng
Việc ban hành TCVN 10304:2025 là bước tiến lớn trong hệ thống tiêu chuẩn nền móng Việt Nam. Tiêu chuẩn này không chỉ đồng bộ hóa với các chuẩn quốc tế, mà còn là công cụ thiết yếu giúp kỹ sư thiết kế, tư vấn giám sát, và nhà thầu thi công kiểm soát chất lượng ngay từ khâu khảo sát đến hoàn công.
Nhiều phần mềm thiết kế kết cấu như RDSuite, Plaxis, MIDAS GTS NX… cũng đã cập nhật theo tiêu chuẩn mới, hỗ trợ các kỹ sư tiếp cận và áp dụng dễ dàng hơn trong thực tế.
TCVN 10304:2025 là sự kết hợp giữa khoa học công trình hiện đại và kinh nghiệm thực tiễn tại Việt Nam. Trong bối cảnh các công trình ngày càng có quy mô lớn, điều kiện địa chất phức tạp và yêu cầu an toàn cao, việc nắm vững và áp dụng đúng tiêu chuẩn này là trách nhiệm chuyên môn của mọi cá nhân và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực thiết kế và thi công nền móng.
Tiêu chuẩn mới sẽ được cập nhật vào Phần mềm phân tích và thiết kế Rdsuite trong tháng 7/2025
Quyết định ban hành:
Downloads tiêu chuẩn tại đây